
Heijunka หรือ การปรับระดับการผลิต (Production Leveling) คือแนวคิด Lean ที่จัดปริมาณและส่วนผสมของสินค้าให้กระจายสม่ำเสมอตลอดช่วงเวลาที่กำหนด แทนการผลิตสินค้าชนิดเดียวต่อเนื่องเป็นล็อตใหญ่
องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่
- ปรับระดับปริมาณ (Volume Leveling)
กระจายภาระการผลิต เพื่อลดช่วงที่งานล้นสลับกับช่วงที่กำลังการผลิตว่าง - ปรับระดับชนิดสินค้า (Mix Leveling)
จัดลำดับสินค้าหลายรุ่นเป็นรอบย่อยที่ทำซ้ำได้ โดยคำนึงถึงความต้องการจริงและเวลาเปลี่ยนรุ่น - กำหนดกระบวนการควบคุมจังหวะ (Pacemaker Process)
เลือกจุดหลักสำหรับปล่อยคำสั่งผลิต เพื่อไม่ให้แต่ละกระบวนการผลิตตามแผนคนละชุด - ติดตามแผนเทียบผลจริง
ดูว่างานแต่ละช่วงเวลาผลิตตามลำดับและปริมาณที่กำหนดหรือไม่ พร้อมบันทึกสาเหตุเมื่อแผนเปลี่ยน
💡 ตัวอย่างสมมติ: โรงงานผลิตสินค้ารุ่น A, B และ C เคยผลิตแยกเป็นล็อตรายสัปดาห์ ทำให้บางกระบวนการต้องรอ ขณะที่วัตถุดิบบางรายการถูกเรียกใช้พร้อมกันจำนวนมาก ทีมงานจึงทดลองจัดลำดับการผลิตเป็นรอบย่อยที่กระบวนการ Pacemaker และกำหนดเงื่อนไขการเปลี่ยนรุ่นกับ Buffer ให้ชัดเจน
✅ ข้อมูลที่ผู้บริหารควรติดตาม ไม่ใช่เพียงยอดผลิตรวม แต่ควรดูร่วมกันทั้ง
- การทำได้ตามลำดับหรือช่วงเวลาของแผนปรับระดับ
- จำนวนครั้งที่เปลี่ยนแผนหลังปล่อยคำสั่งผลิต
- งานระหว่างทำ (Work in Process: WIP)
- ระยะเวลานำการผลิต (Production Lead Time)
- เวลาสูญเสียจากการเปลี่ยนรุ่น (Changeover Loss)
- การส่งมอบตรงเวลา (On-time Delivery)
ข้อควรระวัง ⚠️ : Heijunka ไม่ใช่การเฉลี่ยออเดอร์จนมองข้ามงานเร่งของลูกค้า และไม่ควรรีบนำไปใช้ทั้งโรงงาน หากกระบวนการยังไม่เสถียร เวลาเปลี่ยนรุ่นสูง วัตถุดิบไม่พร้อม หรือยังไม่มีข้อตกลงเรื่อง Buffer และลำดับความสำคัญ
สามารถเข้าไปดูบทความอื่นๆ ได้ที่: https://rdbi.co.th/blog/
📞 โทร: 02-681-9700 | Line OA : @rdbi | Facebook : R&D BI | อีเมล์ : sales@rdbi.co.th
