
สิ่งที่เจ้าของกิจการมักมองข้ามคือ “ช่วงเวลาก่อนวางบิล” งานอาจถึง milestone แล้ว แต่ยังติดเอกสารรับรองผลงาน ใบส่งมอบ Timesheet เลขที่ใบสั่งซื้อ หรือการอนุมัติภายใน
มูลค่างานส่วนนี้ยังไม่ปรากฏในรายงานอายุลูกหนี้ เพราะใบแจ้งหนี้ยังไม่เกิด แต่เงินเดือน ค่าแรงผู้รับเหมา และค่าใช้จ่ายโครงการอาจจ่ายไปแล้ว
ตัวอย่างสมมติ 💡
บริษัททำงานถึง milestone มูลค่า 2.4 ล้านบาทในวันที่ 31 ตุลาคม
- 1.3 ล้านบาท มีเอกสารครบและวางบิลได้ทันที
- 1.1 ล้านบาท ต้องรอใบรับรองผลงานอีก 18 วัน
- เงื่อนไขชำระเงินคือ 45 วันนับจากวันที่ออกใบแจ้งหนี้ที่ถูกต้อง
สำหรับงานส่วนที่ล่าช้า เครดิต 45 วันจึงกลายเป็นอย่างน้อย 63 วันนับจากวันที่ถึง milestone และอาจนานกว่านั้นหากลูกค้าจ่ายไม่ตรงกำหนด
ประเด็นนี้ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียง “งานเอกสารช้า” แต่เป็นการตัดสินใจทางธุรกิจ เพราะผู้บริหารต้องเลือกว่าจะ:
- แก้เงื่อนไขการรับรองงานตั้งแต่ตอนทำสัญญา
- กำหนดผู้รับผิดชอบเอกสารในแต่ละ milestone
- เร่งประเด็นค้างกับลูกค้าก่อนถึงวันวางบิล
- ปรับประมาณการเงินสดให้สะท้อนวันออกใบแจ้งหนี้จริง
- ชะลอการรับงานเพิ่ม หากเงินทุนหมุนเวียนไม่รองรับช่วงรอ
KPI ที่ควรติดตาม ✅
- Billing Lag Days: จำนวนวันล่าช้าก่อนวางบิล
สูตรรายงานแต่ละรายการ:
วันที่ออกใบแจ้งหนี้ – วันที่ถึงเงื่อนไขที่สามารถวางบิลได้ตามสัญญา
หากยังไม่วางบิล ให้ใช้วันที่รายงานแทนวันที่ออกใบแจ้งหนี้ เพื่อดูอายุงานค้างปัจจุบัน
เหตุผลที่สำคัญ: KPI นี้แยกให้เห็นว่าเงินสดล่าช้าเพราะลูกค้าจ่ายช้า หรือเพราะธุรกิจเริ่มนับเครดิตช้าเอง
วิธีใช้ตัดสินใจ: วิเคราะห์แยกตามลูกค้า โครงการ ผู้รับผิดชอบ และสาเหตุ หากความล่าช้ากระจุกตัวที่ลูกค้ารายหนึ่ง อาจต้องแก้เงื่อนไขสัญญา แต่หากเกิดหลายโครงการ อาจเป็นปัญหากระบวนการภายใน
- สัดส่วนมูลค่างานที่ยังไม่วางบิลเกินเกณฑ์ติดตาม
สูตร:
มูลค่างานที่ยังไม่วางบิลเกิน X วัน ÷ มูลค่างานที่ยังไม่วางบิลทั้งหมด × 100
ค่า X ควรกำหนดจากรอบงานและเงื่อนไขสัญญาของธุรกิจ ไม่ควรใช้ตัวเลขเดียวกันกับทุกโครงการโดยไม่มีเหตุผลรองรับ
ข้อควรระวัง: ต้องแยกงานที่ถึงเงื่อนไขวางบิลแล้วออกจากงานที่ยังไม่ถึง milestone งานที่มีข้อพิพาท และงานที่สัญญากำหนดให้วางบิลในอนาคต มิฉะนั้น KPI จะกล่าวโทษทีมงานจากรายการที่ยังวางบิลไม่ได้อย่างถูกต้อง
สามารถเข้าไปดูบทความอื่นๆ ได้ที่: https://rdbi.co.th/blog/
📞 โทร: 02-681-9700 | Line OA : @rdbi | Facebook : R&D BI | อีเมล์ : sales@rdbi.co.th
