สต็อกรวมสูง แต่ทำไมสินค้าบางตัวขาดบ่อย ❓📦
ใช้ ABC–XYZ Analysis วิเคราะห์มูลค่าและความผันผวนของความต้องการสินค้า
มีสินค้าเต็มคลัง แต่พอลูกค้าสั่ง กลับไม่มีสินค้าพร้อมส่ง!
ปัญหานี้อาจไม่ได้เกิดจากการมีสต็อกน้อยเกินไป แต่อาจเกิดจากการกระจายสต็อกไม่สอดคล้องกับความต้องการของสินค้าแต่ละรายการ
บางสินค้าถูกเก็บไว้จำนวนมากแต่ขายช้า ขณะที่บางสินค้ามีความต้องการสูงหรือผันผวนจนเติมสินค้าไม่ทัน
📊 ABC–XYZ Analysis ช่วยวิเคราะห์ปัญหานี้ได้อย่างไร?
ABC Analysis — สินค้าใดมีความสำคัญด้านมูลค่า?
แบ่งสินค้าออกเป็น A, B และ C ตามสัดส่วนมูลค่าการใช้สินค้าหรือมูลค่ายอดขายในช่วงเวลาที่กำหนด เพื่อจัดลำดับความสำคัญในการบริหาร
💡 XYZ Analysis — ความต้องการสินค้าคาดการณ์ได้แค่ไหน?
แบ่งสินค้าออกเป็น X, Y และ Z ตามความผันผวนของความต้องการ โดย X มีความต้องการค่อนข้างสม่ำเสมอ Y มีความผันผวนปานกลาง และ Z มีความผันผวนสูง
🔍 ตัวอย่างสมมติ
สินค้า 2 รุ่นมียอดความต้องการรวม 400 ชิ้นเท่ากันใน 4 สัปดาห์
สินค้า P: 90 → 100 → 110 → 100 ชิ้น
สินค้า Q: 0 → 0 → 0 → 400 ชิ้น
แม้ความต้องการรวมจะเท่ากัน แต่รูปแบบการใช้สินค้าแตกต่างกันอย่างชัดเจน หากใช้วิธีเติมสินค้าแบบเดียวกัน อาจทำให้เกิดสินค้าขาดหรือสต็อกค้างเกินความจำเป็น
ตัวอย่างนี้ใช้เพื่อแสดงความแตกต่างของความผันผวน การจัดกลุ่ม XYZ จริงควรใช้ประวัติข้อมูลที่เพียงพอและกำหนดเกณฑ์ให้เหมาะสม
📈 3 KPI ที่ควรติดตาม
- Demand Variability (CV) — ระดับความผันผวนของความต้องการสินค้า
- Stockout Rate — อัตราการเกิดสินค้าขาดสต็อก ตามหน่วยวัดที่กำหนด
- Days of Inventory on Hand (DOH) — จำนวนวันโดยประมาณที่สต็อกสามารถรองรับการใช้หรือการขายได้ตามอัตราที่นำมาคำนวณ
สิ่งสำคัญไม่ใช่การมีสต็อกมากที่สุด แต่คือการมีสินค้าที่เหมาะสม ในปริมาณและเวลาที่เหมาะสม
เมื่อเชื่อมโยงข้อมูลยอดขาย สินค้าคงคลัง และการจัดซื้อผ่าน Business Intelligence ผู้บริหารจะสามารถวิเคราะห์สินค้าแต่ละกลุ่มและกำหนดนโยบายเติมสินค้าได้อย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น
สามารถเข้าไปดูบทความอื่นๆ ได้ที่: https://rdbi.co.th/blog/
📞 โทร: 02-681-9700 | Line OA : @rdbi | Facebook : R&D BI | อีเมล์ : sales@rdbi.co.th